Bir Müjde de, Damga Vergisini Kanuni Üst Sınırdan Ödeyenlere!

Başlığı okuyanların aklına hemen şu soru gelebilir: Ödenecek en yüksek (azami) Damga Vergisi tutarı diye bir şey mi var? Damga Vergisi ödemesinde kanuni bir üst sınır/tavan (azami tutar) söz konusu olabilir mi?

Evet, böyle bir üst sınır var. Vergiye tabi bir kağıt nedeniyle ödenecek damga vergisi tabi ki  sınırsız değil. Çünkü, Damga Vergisi Kanunu'nda "her bir kağıt için hesaplanacak ve ödenecek en yüksek vergi tutarı (her bir kağıttan alınacak damga vergisi üst sınırı)"na ilişkin bir düzenleme yer alıyor. Bir sözleşme üzerinden hesaplanan damga vergisi tutarı, her yıl için artırılarak belirlenen bu kanuni üst sınırı aşsa bile, ancak bu üst sınır kadar ödeniyor. Böyle bir üst sınırın belirlenme nedeni ise, nispi vergiye tabi tutulan yüksek bedelli sözleşmeler üzerinden hesaplanan damga vergisi tutarının çok yüksek çıkması nedeniyle ortaya çıkan şikayetlerin önlenmesi ve sözleşme taraflarının vergiden kaçınmalarının önlenmek istenilmesidir.

"Her bir kağıt için hesaplanacak ve ödenecek en yüksek vergi tutarı"na ilişkin düzenleme, Damga Vergisi Kanununun 14. maddesinde yer alıyor.  Söz konusu 14. maddenin 6728 sayılı Kanunla değiştirilmeden önceki şekli aynen aşağıda:  

“Kağıtların Damga Vergisi bu Kanun’a ekli (1) sayılı tabloda yazılı nispet veya miktarlarda alınır. Şu kadar ki her bir kağıt için hesaplanacak vergi tutarı (1) sayılı tabloda yer alan sınırlamalar saklı kalmak üzere (2016 yılı için geçerli olmak üzere)  1.797.117,30 Türk Lirası’nı aşamaz. Bir önceki yılda uygulanan bu azami tutar, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır Bakanlar Kurulu yeniden değerleme oranının % 50 fazlasını geçmemek ve % 20’sinden az olmamak üzere yeni oranlar tespit etmeye yetkilidir.

Belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktar aynı nispette vergiye tabidir. Bunların devri halinde aslından alınan verginin dörtte biri alınır.

Mukavelenamelerin müddetinin uzatılması halinde aynı miktar veya nispette vergi alınır.

Akreditif mektup ve telgraflarında süre uzatıldığı takdirde verginin dörtte biri alınır.

Yabancı memleketlerden Türkiye üzerine düzenlenen kağıtlar aynı miktarda, yabancı memleketlerin birinden diğeri üzerine düzenlenip Türkiye'de tedavüle çıkarılanlar ise yarı nispette vergiye tabidir” 

Madde metninde belirtilen üst sınır, "her bir kağıt için hesaplanacak ve ödenecek en yüksek vergi tutarı"na ilişkindir. Konu ile ilgili olarak 35 Seri No.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği’nde gerekli açıklamalar yapılmıştır.  

Yıllara göre "her bir kağıt için hesaplanacak ve ödenecek en yüksek vergi tutarı"na ilişkin üst sınırlar (Her bir kağıt için) aşağıda tablo halinde yer almaktadır:  

Örneğin; ihale bedeli 200 Milyar TL. olan ve 2016 yılında imzalanan bir yapım işine ait sözleşme üzerinden (200 Milyar TL. x % 09,48=) 1 Milyar 896 Milyon TL. damga vergisi ödenmesi gerekiyor. Ancak, hesaplanan bu tutar kanuni üst sınır olan 1.797.117,30 TL.yi aşıyor. Bu durumda, hesaplanan damga vergisi tutarı kanuni üst sınırı aştığından (1.896.000.000 > 1.797.117,30), kanuni üst sınır kadar yani 1.797.117,30 TL. damga vergisi ödenmesi gerekiyor. Ayrıca, bu sözleşmede yer alan bedelin  fiyat farkları nedeniyle sonradan 50 Milyar TL. artması halinde,  mevcut düzenlemeye göre (50 Milyar TL. x % 09,48=)  474 Milyon TL. daha ilave damga vergisi ödenmesi gerekiyordu.  

Peki, Bu Konuda Yapılan Nasıl Bir Değişiklik Yapıldı? Müjde Ne?

9 Ağustos 2016 tarihli ve 29796  sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile, damga vergisini kanuni üst sınırdan ödeyenlere müjde niteliğinde bir düzenleme yapıldı.

6728 sayılı Kanunun25. maddesiyle488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 14. maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinden sonra gelmek ve 9 Ağustos 2016 tarihinden itibaren yürürlüğe girmek üzere aşağıdaki cümle eklendi:

“Birinci fıkraya göre azami tutardan vergi alınan mukavelenamelerin, diğer hükümlerinde değişiklik olmaksızın sadece bedelinin artması durumunda, artan bedele ilişkin bu hüküm uygulanmaz.”

Bu değişikliği yapılma gerekçesi ise, Kanun gerekçesinde  şu şekilde ifade ediliyor:

"Yapılan düzenlemeyle, azami tutardan vergi alınan sözleşmelerde, sözleşmenin diğer hükümlerinde değişiklik olmaksızın sadece bedelin artırılmasına ilişkin değişiklik yapılması halinde, artan bedele ilişkin olarak damga vergisi alınmaması sağlanmaktadır. Öte yandan, sözleşmelerin bedel dışında ilave iş, taraf ve miktar gibi unsurlarının da değiştirilmesi halinde, artan tutardan ayrıca vergi alınması uygulaması devam edecektir."

Yapılan bu değişiklik sonrasında söz konusu ikinci fıkra hükmünün son hali şu şekilde:  

"Belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktar aynı nispette vergiye tabidir. Bunların devri halinde aslından alınan verginin dörtte biri alınır. Birinci fıkraya göre azami tutardan vergi alınan mukavelenamelerin, diğer hükümlerinde değişiklik olmaksızın sadece bedelinin artması durumunda, artan bedele ilişkin bu hüküm uygulanmaz."

Sizce, diğer hükümlerinde değişiklik olmamak şartıyla sözleşme bedeli nasıl artabilir? Sözleşme bedeli nasıl yükselebilir?

Cevabı son derece basit, bu durum tek bir nedenle olabilir: Fiyat farkları, fiyat artışları.

Buna göre, ilk düzenlendiğinde kanuni üst sınırdan damga vergisi ödenen sözleşmenin (kâğıdın) bedelinin fiyat farkları nedeniyle sonradan artması halinde (diğer hükümlerde değişiklik olmamak kaydıyla), 9 Ağustos 2016 tarihinden itibaren fiyat farkları nedeniyle artan bedel üzerinden artık damga vergisi ödenmeyecek ve vergi dairesi ile diğer ilgili kurum ve kuruluşlarca da ödenmesi  istenilmeyecek. Yukarıdaki örneğimize bakıldığında, bu düzenleme sonucunda yüklenici 9 Ağustos 2016 tarihinden itibaren fiyat farkları kaynaklı sözleşmedeki bedel artışı nedeniyle 474 Milyon TL. olarak hesaplanması gereken damga vergisini artık hesaplamayacak ve ödemeyecek. Yani, sözleşmedeki bedel artışı nedeniyle damga vergisi hesaplatmamak ve ödetmemek suretiyle yükleniciye 474 Milyon TL. damga vergisi avantajı sağlanıyor. Sizce müjde gibi bir düzenleme değil mi?

Ancak,  sözleşmelerin bedel dışında ilave iş, taraf ve miktar gibi unsurlarının da değiştirilmesi halinde, artan tutardan önceden olduğu gibi yine damga vergisi ödenecek. Yani, bedel dışında ilave iş, taraf ve miktar gibi unsurların da değiştirildiği durumlarda önceki uygulamaya aynen devam edilecek.

Saygılarımla.

Tarih                          : 12.08.2016

Abdullah TOLU
Yeminli Mali Müşavir