Geriye Dönük Bağ-Kur Tescili Kimler İçin Mümkün?

 Bilindiği üzere tarımsal nitelikli 4/b sigortalıları hariç olmak üzere Bağ-Kur sigortalısı niteliği taşıdığı halde Bağ-Kur sigortalılığına 01.10.2008 tarihine kadar kayıt ve tescillerini yaptırmayanların sigortalılıkları 01.10.2008 tarihinden itibaren başlatılıyor.

1985-2008 yılları arasında zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olmasını gerektirecek şirket ortaklığı gelir vergisi mükellefiyeti gibi faaliyetleri bulunsa bile Bağ-Kur’a zamanında tescil olmayanların bu dönemler için tescil yaptırmadıkları, hatta açılan davaları da kaybettikleri bir vakıa.

Tarım Bağ-Kur sigortalılarının geriye doğru hizmet kazanma sorunları bulunmuyor. 01.04.1994'ten 01.10.2008'e kadar Bağ-Kur prim tevkifatı yapılmış ürün satışı yapmış olanlar belgeleriyle başvurarak diledikleir zaman tescil yaptırabiliyor. Sorun 1479 sayılı Kanuna tabi vergi mükellefleri ile şirket ortaklarında yaşanıyor. 

Bu konuda vatandaşta bir geriye dönük tescil imkânı beklentisi mevcut. Her yapılandırma kanunu çıktığında da bu beklenti depreşir, daha önce kayıt olunup ödenmediği için silinen sürelerin canlandırılarak primi ödenip hizmete saydırılması anlamındaki ihya işleminin bu işe yarayacağı zannına kapılınır ve hayal kırıklıkları yaşanır mütemadiyen.

Açık söyleyelim bu konuda genel ve kapsamlı yeni bir yasal düzenleme yapılıncaya kadar umut maalesef yok.

Yargı Yolu Sınırlı bir Kesim İçin

Bu konuda yargı kararıyla 04.10.2000 tarihi öncesi için Bağ-Kur tescili yaptırmak bazı şartları sağlamak koşuluyla mümkün olduğunu bu köşeden 24.02.2015 tarihli yazımızda duyurmuştuk. Ancak bu kararın çok sınırlı bir kesime münhasır olduğunu, genelleştirilemeyeceğini antrparantez belirtelim, detaylarını merak edenler için bu yazımızı okumalarını tavsiye ederek konumuza devam edelim.

Fakat işte bu konuda SGK’nın 2016/20 sayılı Genelgesi ile çeşitli istisnalar getiriliyor. Genelge bir esneklik sağlıyor ancak bu esneklik sınırlı bir esneklik. Bu dört gözle beklenen geriye dönük Bağ-Kur tescili kimler içinmiş bir görelim.  

Başvuru Formunu Alıp Tescil Ettirmeden Prim Ödeyenler

Buna göre kendi nam ve hesabına bağımsız çalışmalarından dolayı mülga 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayıldıkları halde, 01.10.2008 tarihine kadar Bağ-Kur’a müracaat ederek kayıt ve tescilini yaptırmayan ancak 01.10.2008 tarihinden önce doğru Bağ Kur numarası üzerinden Bağ-Kur hesaplarına intikal etmiş olan prim ödemelerine göre sigortalılığının başlatılmasını talep edenlerin ticari faaliyetlerinin başladığı tarih itibariyle 01.10.2008 tarih öncesi sigortalılıkları başlatılacak.

Örneğin 08.08.1989 ile 16.01.2008 tarihleri arasında ticari faaliyeti bulunan Ali Bey Bağ-Kur İl Müdürlüğünden almış olduğu giriş bildirgesini faaliyetine göre kayıtlı olduğu kurum ve kuruluşlara onaylatarak Bağ-Kur kayıtlarına intikal ettirmediğinden ticari faaliyetinin başladığı tarih itibariyle 1479 sayılı Kanun kapsamında kayıt ve tescili yapılmamıştır. Ancak, Bağ-Kur kayıtlarına intikal ettirmemiş olduğu giriş bildirgesi üzerinde bulunan Bağ-Kur numarasına 1994, 1995, 1996 yıllarında belirli aralıklarla toplam 15 adet prim ödemesinde bulunmuş ve ödeme yaptığı dönemlere ilişkin ödeme makbuzlarını ibraz ederek ticari faaliyetinin başladığı tarih itibariyle sigortalılığının başlatılmasını talep ettiğinde Bağ-Kur hesaplarına geçtiği saptanan primlere ilişkin sigortalının ibraz etmiş olduğu ödeme makbuzlarına istinaden prim ödemesinde bulunduğu Bağ Kur numarası ile ticari faaliyetinin başladığı 08.08.1989 ile 16.01.2008 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun kapsamında kayıt ve tescil işlemleri yapılacak.

Başvuru Formunu Alıp Tescil Ettirmeden Ödedikleri Primleri Geri Alanlar

Prim ödemesi bulunduğu halde giriş bildirgesinin Kurum kayıtlarına intikal etmemesi nedeniyle kayıt ve tescili yapılmayan ve primleri iade edilen sigortalıların talepte bulunmaları halinde, gecikme zammı ve cezası da dâhil olarak tahsili yapılabilecek.

Gene 21.09.1997 ile 09.12.2001 tarihleri arasında vergi mükellefiyeti bulunan Veli Bey giriş bildirgesini ticari faaliyetine göre kayıtlı olduğu kurum ve kuruluşlara onaylatarak Bağ-Kur kayıtlarına intikal ettirmediğinden ticari faaliyetinin başladığı tarih itibariyle kayıt ve tescili yaptırmamış ise de giriş bildirgesinde bulunan Bağ-Kur numarası üzerinden 1999 yılında 8 adet prim ödemesi yapmıştır. Tescilini yaptırmadığından ödediği primleri yersiz ödeme kapsamında kendisine iade edilen Veli Bey 10.10.2016 tarihinde elindeki makbuzlarla tescil için müracaat ettiğinde prim ödemesinde bulunduğu Bağ Kur numarası üzerinden ticari faaliyetinin başladığı 21.09.1997 ile 09.12.2001 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun kapsamında kayıt ve tescili yapılacak ve gecikme zammı ve cezası da dâhil olarak tahsili tekrar yapılabilecek.

İsteğe Bağlı Bağ-Kur Kaydı Tescil İçin Geçerli Sayılacak

01.10.2008 tarihinden önce isteğe bağlı Bağ-Kur sigortalı olarak kayıt ve tescili yapılan ve prim ödemesi bulunmaması nedeniyle tescil tarihi itibariyle sigortalılıkları durdurulan sigortalılardan 01.10.2008 tarihinden sonra SGK’ca 1985-2008 yılları arasında tescil olmayan faaliyetleri olduğu saptananlar da isteğe bağlı sigortalılıklarının sona erdiği tarihten sonraki çalışmalarının bulunduğu tarih itibariyle isteğe bağlı Bağ-Kur numarası üzerinden 4/b sigortalılığı (Bağ-Kur) kapsamında zorunlu sigortalılıkları başlatılabilecek.

Örneğin Selami Bey 01.10.1992 tarihinde isteğe bağlı Bağ-Kur sigortalılığına müracaat etmiş ancak hiç prim ödemesi yapmadığı için isteğe bağlı sigortalılığı 01.10.1992 tarihi itibariyle (01) terk kodu ile sonlandırılmıştır. SGK birimine 24.10.2016 tarihinde ibraz ettiği belgelerden Selami Bey’in 30.04.1990-02.11.2000 tarihleri arasında gerçek usulde vergi mükellefiyetinin bulunduğu tespit edilmiştir. Bu durumda Selami Bey’e 2016/20 sayılı Genelge kapsamında 01.10.1992 tescil tarihi itibariyle isteğe bağlı sigortalılığının sona erdiği tarihten sonra vergi mükellefiyetinin bulunduğu 01.10.1992-02.11.2000 tarihleri arasında zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olarak hizmet verilmesi gerekiyor. 

Ali Tezel