Defter Beyan Duyuru

Ana Sayfa » Mevzuat » Yabancı Paraların Değerlemesi

Yabancı Paraların Değerlemesi

Vergi Usul Kanunu’nun üçüncü kitabı “Değerleme” ile ilgili hükümleri içermektedir (Madde 258-330). Değerleme, “kelime anlamı ile ilgili belirli bir varlığa değer belirlemeyi ifade eder. Vergi hukuku yönünden ise değerleme vergi matrahının hesaplanmasıyla ilgili iktisadi kıymetlerin takdir ve tespitidir.”(X)

 
 
Yabancı Paraların Değerlemesi

Vergi Usul Kanunu’nun 280’inci maddesi gereği olarak yabancı paralar borsa rayici ile değerlenir. Borsa rayicinin takarrüründe (oluşumunda) muvazaa (yanıltma) olduğu anlaşılırsa bu rayiç yerine alış bedeli esas alınır. Yabancı paranın borsada rayici yoksa değerlemeye uygulanacak kur Maliye Bakanlığı’nca tespit olunur.

Bu madde hükmü yabancı para ile olan senetli veya senetsiz alacaklar ve borçlar hakkında da caridir (geçerlidir). Bunlardan vadesi gelmemiş senede bağlı alacak ve borçlar bu kanunun 281 ve 285’inci maddeleri uyarınca değerleme günü kıymetine irca edilebilir (dönüştürülebilir). Ancak senette faiz oranının yazılı olmadığı durumlarda değerleme gününde geçerli olan Londra Bankalar Arası Faiz Oranı (LİBOR) esas alınır.

MEVDUAT VE KREDİ SÖZLEŞMELERİ

Ancak aynı kanunun 281’inci maddesi gereği olarak “Alacaklar mukayyet (kayıtlı) değerleriyle değerlenir. Mevduat veya kredi sözleşmelerine müstenit (dayalı) alacaklar değerleme gününe kadar hesaplanacak faizleriyle birlikte dikkate alınır.

Vadesi gelmemiş olan senede bağlı alacaklar değerleme gününün kıymetine irca olunabilir. Bu takdirde, senette faiz nispeti açıklanmış ise bu nispet açıklanmamışsa Cumhuriyet Merkez Bankası’nın resmi iskonto haddi veya muamelelerinde uyguladıkları faiz haddi ile değerleme günü kıymetine irca ederler (dönüştürülür).”

Vergi Usul Kanunu’nun 281’inci maddesinde yer alan düzenleme gereği olarak mevduat veya kredi sözleşmeleri hariç diğer yabancı para birimine bağlı alacakların mukayyet (kayıtlı) değerleriyle dikkate alınması ve muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.

EFEKTİF VE DÖVİZ KURU

Bilindiği üzere Maliye Bakanlığı’nın ilan ettiği kurlar efektif ve döviz kuru olarak farklılık göstermektedir. Bu uygulama ülkemizdeki bankacılık faaliyetlerinde nakit yabancı paranın efektif, bunun dışındaki yabancı para cinsinden çek, poliçe, hazine bonosu, tahvil gibi belgelerle ödemenin yapılması halinde döviz olarak adlandırılmasından kaynaklanmaktadır.

Uygulamada döviz alış kurları nakit olmayan yabancı paralar için uygulanır. Buna göre değerlenecek yabancı paralarda, döviz olarak adlandırılan yabancı para cinsinden düzenlenen mektuplar, senetler ve diğer kıymetli evraklardır. Dolayısıyla banka hesaplarında tutulan yabancı paralar da alacak niteliği gösterdiği için döviz alış kuru ile değerlenir. “Döviz cinsinden alınan veya verilen avanslar gerçek bir borç veya alacaktan farksız olup, yılsonunda Vergi Usul Kanunu’nun 280’inci maddesi uyarınca değerlemeye tabi tutularak oluşan kur farkının kurum kazancının tespitinde gelir ya da gider olarak dikkate alınması gerekir.” (Danıştay 4.D. E.No: 2010/4673, K.No:2011/297)

MALİYE BAKANLIĞI’NIN İLANI

Diğer yandan “Yurt dışından olan döviz cinsinden alacakların döviz bakiyeleri dikkate alınarak Maliye Bakanlığı’nca belirlenerek ilan edilecek ilgili yılsonu döviz kurlarına göre kur değerlemesi işlemine tabi tutulması gerekir. (Danıştay 4. Dairesi E.No: 2010/8813, K.No: 2011/1352)

Maliye Bakanlığı sadece yılsonu itibariyle esas alınması gereken kurları ilan etmektedir. Bunun haricinde gerek dönem içindeki gerekse geçici vergilendirme dönemlerinin sonlarında yapılan değerlemelerde, fiili kurun bulunmadığı durumlarda Merkez Bankası’nca Resmi Gazete’de ilan edilen döviz alış kurları esas alınmalıdır. Fiili kurdan anlaşılması gereken, bir mal alımında işletmenin döviz kasasından yaptığı ödeme esnasında satıcı tarafından uygulanan kurdur.

(X) Öztürk, Bünyamin “Dönemsonu Envanter ve Değerleme İşlemleri”, Maliye ve Hukuk Yayınları 2006 sf.7)

KÂR-ZARAR MUHASEBESİ


Yabancı paraların Maliye Bakanlığı tarafından ilan edilen kurlarla değerlenmesi sonucu, Türk Lirası karşılığında meydana gelen artış veya azalışların kâr veya zarar hesabına intikal ettirilmesi gerekir. Yabancı paranın değer kazanması halinde “100-Kasa” hesabına borç, 646 kambiyo kârları hesabına alacak kaydı yapılması gerekmektedir. Aksi halde ise “100-Kasa” hesabına alacak “656 Kambiyo Zararları” hesabına borç yazılarak muhasebeleştirilir. Başka bir anlatımla Kambiyo Kârları hesabına yabancı paranın değer kazanması halinde; Kambiyo Zararları hesabına da yabancı paranın değer kaybetmesi halinde kayıt yapılır.

itohaber

İlgili Haberler
left
right
 
13 Aralık 2016 Salı 09:23
Okunma: 2593
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
Selahattin İPEK - Bağımsız Denetçi
 
Abdullah TOLU - YMM
 
DENETİM KÜTÜPHANESİ
 
Mehmet ŞENTÜRK - SMMM
 
Memduh ÖZCAN - SMMM
 
SORU - CEVAP
 
BUNLARI BİLİYOR MUYDUNUZ?
 
Doğan YILMAZ
 
Abdurrahman FİLİZ
 
Ahmet Metin AYSOY - SGK E. Başmüfettiş
 
Abdülmenaf YAKUT
 
Ali Oygün ÜMİTLEN
 
Sabri ORTA
 
H.Erdem GÜLTEKİN
 
Besim ÇALIŞKAN
 
İsmet ARGIN
 
Ercan ALPTÜRK - YMM
 
Mrs.Guivenere SOPER
 
Önder TUNABOYLU
 
Savas YILDIZ
 
BUNLARI BİLİYOR MUYDUNUZ...?
 
Arif AYTULUN
 
Aynur SÖNMEZ
 
Cevdet AKÇAKOCA
 
Mehmet ŞENTÜRK
 
Seyithan KÜTÜKÇÜOĞLU
 
Soner TÜRKÜM
 
Talha APAK
 
Taner ERASLAN
 
 
 
Tarihte Bugün
1853 - Kırım Savaşı başladı.
1911 - Trablusgarp savaşında İtalyan yüzbaşı Carlo Piazza, Bingazi'deki Osmanlı siperleri üstünde tarihin ilk askeri keşif uçuşunu gerçekleştirdi. Piazza daha sonra ilk askeri amaçlı hava fotoğrafını da çekti.
1912 - Birinci Balkan Savaşı'nda Osmanlı ve Sırp orduları arasındaki Kumanova Muharebesi başladı.
1915 - New York'ta 25-30.000 kadın oy hakları için 5. ci caddede yürüyüş yaptı.
1926 - Sovyetler Birliği'nde Leon Troçki ve Grigoriy Zinoviyev, Komünist Partisi Merkez Komitesi üyeliğinden çıkarıldı.
1929 - New York Borsasında hisse senetlerinin değerindeki sürekli düşüş yavaş yavaş paniğe yol açmaya başladı (1929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın ilk işaretleri)
1940 - Efsane futbolcu Pele, Brezilya'da dünyaya geldi
1946 - Birleşmiş Milletler, ilk genel toplantısını New York'ta yaptı.
1954 - Almanya'nın NATO'ya girişiyle ilgili Paris Antlaşması imzalandı.
1956 - Macaristan'da Sovyet egemenliğine karşı ayaklanma başladı. Bütün ülkeye yayılan gösterilerde, isyancılar Sovyet birliklerinin çekilmesini istediler.
1960 - Genel nüfus sayımı: Türkiye'nin nüfusu 27.754.820
1965 - Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel hükümeti kurma görevini Adalet Partisi Genel Başkanı Süleyman Demirel'e verdi.
1972 - Zonguldak'ta iki ayrı kömür ocağında grizu patlamasında 20 işçi öldü, 76 işçi yaralandı.
1973 - ABD başkanı Richard M. Nixon, Watergate skandalı ile ilgili Oval Ofis ses kayıtlarını mahkemeye teslim etmeyi kabul etti.
1981 - Danışma Meclisi ilk toplantısını yaptı.
1983 - Beyrut'ta Amerikan ve Fransız barış gücü karargahlarına patlayıcı yüklü kamyonlarla intihar saldırısı yapıldı. 241 Amerikan deniz piyadesi ve 58 Fransız paraşütçü öldü.
1993 - Karun Hazinesi, 28 yıl sonra Türkiye'ye getirildi.
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak04:59
  • Güneş06:41
  • Öğlen13:09
  • İkindi16:36
  • Akşam19:15
  • Yatsı20:43
 
 
Anket
Denetim Hakkında Meslektaş ne kadar bilgili?
Çok Bilgili
Az Bilgili
Hiç bir fikri yok
 
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
İktisadi Haber Ajansı Çözüm Ortağı
 
Arşiv
 
Süper Loto
18.10.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu041625283639
 
On Numara
22.10.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu01091415202225273031343840434652545866677374
 
Sayısal Loto
20.10.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu082529314147
 
Şans Topu
17.10.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu061819262705
 
Gazete Manşetleri
 
 
Kurumsal

İçerik

Denetim Gündemi

Denetim Haberleri

Teknoloji